YENİ DEPREM YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDA DEPREM YÜK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YENİ DEPREM YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDA DEPREM YÜK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

 

Bu inceleme raporumuzda Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği-2018 ve Deprem Tehlike haritalarında tanımlanan deprem yükü spektrumlarıyla, eski deprem yönetmeliği DBYBHY-2007 ve gerçek deprem kayıtlarından elde edilen deprem spektrumlarının karşılaştırması amaçlanmıştır.  Dikkate alınan referans deprem kayıtları aşağıda verilmiştir;

13/3/1992 ML:6.1 Erzincan Depremi, Bölge No: 2402 (Erzincan)

17/08/1999 Md:7.4 İzmit Depremi, St ID: 4106 (Kocaeli Merkez)  (İZMİT-1 olarak yeniden adlandırıldı.)

17/08/1999 Md:7.4 İzmit Depremi, St ID: 8101 (Düzce Merkez)    (İZMİT-2 olarak yeniden adlandırıldı.)

12/11/1999 Md:7.2 Düzce Depremi, ST ID: 8101 (Düzce Merkez)

20/07/2017 Mw:6.5 Bodrum Depremi, ST ID: 4809 (Bodrum)

 

İzlenen Yöntem:

Bu inceleme raporunda dikkate alınan 5 adet yer hareketi verisi SeismoSignal yazılımı aracılığıyla kayıt düzeltmesine tabi tutulmuştur. Filtreleme uygulanmamıştır. Daha sonra aynı yazılım ile %5 sönüm oranı için ivme, hız ve yerdeğiştirme davranış spektrumları hesaplanmıştır.

Verilen istasyon koordinatları için, TBDY-2018'de tanımlanan ZB, ZC, ZD, ZE zemin sınıflarına göre AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası web sitesinden spektral değerler ve spektrumlar elde edilmiştir. Deprem verilerinden hesaplanan her ivme spektrumu, aynı grafikteki TBDY-2018 tepki spektrumları ile karşılaştırılmıştır.

 

Sonuçlar aşağıdaki şekilde sıralanmış ve yorumlanmıştır.

 

Sonuçlar (ivme spektrumları için)

 

 

Erzincan

İzmit-1

İzmit-2

Düzce

Bodrum

En büyük

spektral ivmeyi veren spektrum

(T<1,0 sn)

TBDY-2018

(ZC)

TBDY-2018

(ZC)

TBDY-2018

(ZC)

Düzce-1999

N-S spektrumu

TBDY-2018

(ZC)

TBDY-2018 ile gerçek deprem kayıtlarının oranı (ivme)

(T<1,0 sn)

1,20

2,91

1,18

1,21

1,74

En büyük spektral ivmeyi veren spektrum

(T>1,0 sn)

Erzincan-1992

N-S spektrumu

TBDY-2018

(ZE)

TBDY-2018

(ZE)

Düzce-1999

E-W spektrumu

TBDY-2018

(ZE)

TBDY-2018 ile DBYBHY-2007 ivme değerleri arasındaki oran

  1.  

 

1,18

 

1,16

1,15

1,15

 

 

1,13*

*DBYBHY-2007 daha büyüktür

TBDY-2018 ile DBYBHY-2007 ivme değerleri arasındaki oran

(en fazla)

1,73

1,63

1,58

1,59

1,17

 

  1. İstasyonun zemin türünün bilinmesi durumunda daha doğru değerlendirmeler yapılabilir.
  2. Düzce-1999 depremi hariç, TBDY-2018 ZC tasarım davranış spektrumu T <1,0 sn yapılar için daha büyük spektral ivme değerlerine karşılık gelmektedir.
  3. T> 1,0 sn yapılar için, yönetmelik davranış spektrumu referans depremine bağlı olarak daha yüksek spektral ivme değerleri vermektedir.
  4. Bodrum Meteoroloji istasyonu dışında, TBDY-2018'den elde edilen ivme değerleri eski DBYBHY-2007 yönetmeliğine göre en az %15 daha yüksektir. Bodrum Meteoroloji istasyonu için ZB zemin sınıfı dışındaki diğer tüm zemin sınıfları DBYBHY-2007'den daha yüksek (en az %9) maksimum spektral değerlere yol açmaktadır.
  5. TBDY-2018'den elde edilen ivme değerleri, eski DBYBHY-2007 yönetmeliğine göre en fazla %73 oranında daha yüksektir.
  6. Doğal titreşim periyodu T<1,0 sn olan yapılar için yerdeğiştirme talepleri açısından TBDY 2018 yerdeğiştirme spektrumları, gerçek depremlere ait yer değiştirme spektrumlarının tümünden büyük bir üst zarf oluşturmaktadır.
  7. Doğal titreşim periyodu T > 1 sn olan yapılar için Erzincan, İzmit-2 and Düzce deprem kayıtlarından elde edilen yer değiştirme spektrumu, yönetmelik değerlerinden daha yüksek spektral yer değiştirme talepleri vermektedir.
  8. Yerel zemin sınıfının spektral ivme değerleri üzerindeki etkisi oldukça belirleyicidir. Bu nedenle daha yüksek spektral değerleri kapsayacak şekilde bir seviye düşük zemin sınıfında da yapı incelenmesi dikkate alınabilir. Bu konu zemin sınıfıyla ilgili bir belirsizlik olduğunda tasarım mühendisleri için daha da önemli ve gerekli olacaktır.
  9. Bu inceleme kapsamında dikkate alınan konum ve yer hareketleri için Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği-2018 ve Türkiye Deprem Tehlike Haritaları-2018‘den elde edilen deprem yükü düzeylerinin, yapı taşıyıcı sistemini ve ekonomisini etkileyecek oranda daha yüksek olduğu değerlendirilmiştir.

 

Saygılarımızla

Mert GENÇ (İnş.Yük.Müh.)

Genser Mühendislik Ltd. Şti.

Bayraklı, İzmir

07/2019