HAFİF ÇELİK YAPI SİSTEMLERİ

HAFİF ÇELİK YAPI SİSTEMLERİ

HAFİF ÇELİK YAPI SİSTEMLERİ

Bu bilgi notumuzda Genoser Yapı Mühendisliği olarak tasarımlarını yaptığımız hafif çelik yapı sistemleri ile yatırımcılara genel bilgiler vermek istiyoruz.

Günümüzde yapılarda sıklıkla kullanılan beton basınçta güçlü, gerilmede ise daha zayıftır. Gerilmeye karşı dayanabilmesi için çelik donatılar yerleştirilir ve betonarme dediğimiz yapılar oluşur. Çeliğin gerilme mukavemeti betona göre kat kat fazladır ve sünek bir yapıdadır. Beton ise doğada gevrektir. Emniyetli bölge aşıldığı zaman süneklik bize yapıyı boşaltmak için yeterli süreyi verecektir. Ayrıca çelik beton ile karşılaştırıldığında ağırlık oranına karşı yüksek bir mukavemete sahiptir. Her türlü zemin sınıfı ve özellikle de deprem bölgelerine uygundur. Çelik konstrüksiyon ağır ve hafif olarak ikiye ayrılır.

Hafif çelik yapı sistemleri, yapı elemanlarının (duvar-döşeme) taşıyıcı nitelikte olduğu ve soğuk şekillendirilmiş galvanize hafif çelik ile üretilen yapılardır. Yeterli galvanize değerine sahipse 180 yıl dayanımını koruyabilmektedir. 6 kata kadar yapılabilmektedir. Konut, hastane, dershane, fabrika, depo gibi her türlü bina yapmında kullanılır. Hafif çelik yapılar taşıyıcı paneller üst üste gelecek şekilde düzenlenmeli ve olabildiğince simetrik yerleştirilmelidir.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hafif çelik yapıların tasarımında, soğuk şekillendirilmiş çelik yapı elemanları ve birleşimleri, yapının işletme ömrü boyunca kendinden beklenen tüm fonksiyonları belirli bir güvenlik altında yerine getirebilecek düzeyde dayanım, kararlılık (stabilite) ve rijitliğe sahip olmalıdır.

Hafif çelik yapılar temel ve subasman dışında betonarme gerektirmez.

Hafif çelik yapıların tasarımında TBDY-2018, TS EN 1993-1-1, TS498 yönemelikleri kullanılmaktadır.

Alçı levha ile oluşturulan kaplamalı panel sistemlerinin deprem talebini tek başına karşılamasına izin verilmez. Paneller için tasarım yaklaşımında, bir kattaki toplam kesme talebinin o kattaki panellerin göreli taşıma kapasitelerine göre dağılımını esas alır. Kaplama genel olarak düşey tarafı uzun olacak şekilde kullanılır. Eğer yatay kullanılacaksa panel içine yatay kuşak yerleştirilir ve kaplama kesme kuvvetini bu elemana iletecek şekilde vidalanır. Döşemelerin deprem kuvvetlerinin yatay yük taşıyıcı sisteme güvenle aktarılmasını sağlayacak düzeyde rijit olması gerekir.

Dizayn Kriterleri:

  • Nihai Limit Durumu (Çöküşü önlemek için)
  • Hasar Görülebilirlik Limit Durumu
  • Servis verebilirlik Sınır Durumu

 

 

Dezavantajları:

  • Korozyon (pas) bakım maliyeti göreceli olarak yüksektir.
  • Yangına karşı direnci azdır. 600-700oC gücünün yarısını kaybeder.
  • Süneklik yapısını kaybederse, ani kırılmalara neden olabilir.

Avantajları:

  • İklim koşullarından etkilenmediği, kısa sürede yapılabildiği için uygulama açısından ekonomiktir. Isınma ve soğutma giderleri daha az olacağı için yakıt giderlerinde tasarruf edilir. Doğal afetler sonrası daha az hasar alacağı ve bu hasarlar küçük onarımlarla giderilebileceği için daha ekonomiktir. Yüklenici tarafından bakılırsa, betonarme bir binaya göre daha hızlı biteceğinden daha ekonomiktir. Uzun ömürlüdür.
  • Esnektir. Taşıyıcı olmayan duvarlar kaldırılarak yapının içerisinde istenilen değişiklikler yapılabilir.
  • Estetiktir. Daha esnek kullanım alanları sunması, iç ve dış kaplamalardaki alternatif zenginliği, sıhhiliği, bakım, yenileme ve değişiklik isteklerini rahatça karşılayabilmesi, iç ve dış mekân estetiğini sağlar.
  • Çevrecidir. Geri dönüşümden elde edilen çelikler kullanılabildiği için azalan hammadde rezervlerinin korunmasını sağlar.
  • Fabrikada üretilip sahaya sevk edildiği için yapım hızı yüksektir. İki katlı bir yapı düşünüldüğünde, betonarmeye göre 4 kat daha hızlıdır.
  • Sağlamdır. Çelik hafif olduğu için depremden daha az etkilenir. Uzama mukavemeti yüksektir. Yük altında iken davranış biçimleri ve aşırı yüklemede iyi duruş sergiler.
  • Kalitelidir. Bütün malzemeleri fabrika ortamında üretildiği için hafif çelik standartlarına uygundur. Sahada üretim ile yaşanan üretim süreci sorunlarıyla karşılaşılmaz. Uygulama alanındaki hata minimuma iner. Eğitimli iş gücü gerektirmez. İşçilere yorum bırakmadığı için insan kaynaklı hatalar yine minimuma indirgenir.
  • Denetimi kolaydır. Betonun içine gizlenmediği, görünmeyen, ulaşılamayan, gizli bir alanı olmaması sayesinde kolaylıkla denetlenebilir. Bu da minimum hata sağlamaktadır.
  • Yüksek ısı yalıtımı ve ses yalıtımı sayesinde konforludur.
  • Yüksek hassasiyette boyutlama imkânı sağlar. Yapım ve yapım ekipmanları için düşük alan gerektirir. Daha fazla kullanım alanı sağlar. Düşük eleman kesit boyutları ile geniş açıklılar geçme imkânı sağlar.
  • Betonarmeye göre daha güvenlidir. Betonarme gibi kırılgan olmayıp, sünek bir davranış gösterdiği için, deprem kuvvetini göçmeden sönümleyebilir.
  • Çelik yapılar her yönden genişleyebilir. Gelecekte mukavemette herhangi bir değişiklik olması gerekiyorsa çelik kullanarak güçlendirme çok daha kolay olacaktır.

 

KAYNAKÇA:

(tarih yok). Troyka: http://www.troykacelik.com/ adresinden alındı

662 m2 Dükkan ve Sınıf Projesi. (tarih yok). Prefabrik Yapı: https://www.prefabrikyapi.com/proje/662-m2-dukkan-ve-sinif-projesi.html adresinden alındı

Çelik Yapı Modellerinin Kullanım Alanları. (2017, Ağustos). https://hafifcelikyapiblog.wordpress.com/2017/08/29/celik-yapi-modellerinin-kullanim-alanlari/ adresinden alındı

Çelik Yapıların Avantaj ve Dezavantajları. (2018, Şubat 27). İnşaport: https://www.insaport.com/haberler/mimari/celik-yapilarin-avantaj-ve-dezavantajlari/ adresinden alındı

DUBINA, D. (2013, March). Lightweight Steel Framing Houses in Seismic Areas. TURKISH CONSTRUCTIONAL STEELWORK ASSOCIATION (TUCSA): https://www.tucsa.org/images/yayinlar/sunumlar/Dubina_Workshop%20TUCSA%20_%2025%20March%202013%20[Compatibility%20Mode].pdf adresinden alındı

Hafif Çelik. (tarih yok). Vekon Ön Üretimli Yapılar: http://www.vekon.com.tr/hafif-celik adresinden alındı

Hafif Çelik Sistemler. (tarih yok). Tolay Steel : https://www.tolay.com.tr/uploads/lg-steel-tr.pdf adresinden alındı

Hafif Çelik Yapı . (tarih yok). Zeta Hafif Çelik Yapılar: http://www.zetacelik.com/hafif-celik-yapi/ adresinden alındı

Hafif Çelik Yapı Nedir, Avantajları ve Üretimi . (tarih yok). Forum Yapısal Net: https://forum.yapisal.net/showthread.php?t=36327 adresinden alındı

Hafif Çelik Yapı Sistem Kesiti. (tarih yok). Prefabrik Yapı: https://www.prefabrikyapi.com/uretim-sistemleri/hafif-celik-yapi-sistem adresinden alındı

Hafif Çelik Yapılar. (tarih yok). Zeta Hafif Çelik Yapılar: http://zetacelik.com.tr/hafif-celik-yapilar/ adresinden alındı

HAFİF ÇELİK YAPILAR. (tarih yok). AE DESIGN & CO. ARCHITECTURE AND DESIGN STUDIO : http://www.aedesignandco.com/?page_id=729 adresinden alındı

HAFİF ÇELİK YAPILAR. (tarih yok). Presteel: https://www.presteel.com.tr/hizmetlerimiz/hafif-celik-yapilar/ adresinden alındı

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ. (2018). Resmi Gazete .

Üstündağ, C. (tarih yok). ÇELİK YAPILAR DERSİ. İTÜ: https://web.itu.edu.tr/ustunda1/course/celiksunum.pdf adresinden alındı